Chính phủ ban hành Nghị định mới về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin dữ liệu tài nguyên và môi trường

Xem cỡ chữ

Ngày 14/6/2017, Chính phủ ban hành số Nghị định 73/2017/NĐ-CP về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường, thay thế Nghị định 102/2008/NĐ-CP ngày 15/9/2008 về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu về tài nguyên và môi trường.

 Nghị định có hiệu lực thi hành ngày 01/8/2017, được kết cấu thành 08 chương, 33 điều gồm:
 - Chương I. Quy định chung gồm 08 điều (từ Điều 1 đến Điều 8), quy định về các nội dung: phạm vi điều chỉnh; đối tượng áp dụng; giải thích từ ngữ; các nội dung về nguyên tắc trong thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu; chính sách của nhà nước và hợp tác quốc tế về thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; Kinh phí thu thập, xử lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
- Chương II. Thu thập thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường gồm 02 điều (từ điều 9 đến điều 10) quy định về các nội dung: Trách nhiệm, quyền hạn của tổ chức, cá nhân trong việc thu thập thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; Thu thập thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường phục vụ lưu trữ, bảo quản, cung cấp lâu dài.
- Chương III. Tổ chức, quản lý thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường gồm 5 điều (từ Điều 11 đến Điều 15) quy định về các nội dung: bảo quản, lưu giữ và tu bổ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường; duy trì, cập nhật cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường; sao lưu, phục hồi thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; Công bố danh mục thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
- Chương IV. Khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường gồm 05 điều (từ Điều 16 đến Điều 20) gồm các nội dung: Hình thức, thủ tục khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường bằng hình thức văn bản/phiếu yêu cầu và trang thông tin điện tử/cổng thông tin điện tử; văn bản, phiếu yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu; những trường hợp không cung cấp thông tin, dữ liệu; Khai thác và sử dụng dữ liệu bằng hình thức hợp đồng; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
- Chương V. Kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường trên môi trường điện tử gồm 03 điều (từ Điều 21 đến Điều 23) gồm các nội dung: nguyên tắc kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường giữa các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu về tài nguyên và môi trường; Kết nối, tích hợp thông tin, số liệu quan trắc tài nguyên và môi trường trên môi trường điện tử.
- Chương VI. Trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan quản lý thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường gồm 05 điều (từ Điều 24 đến Điều 28) quy định về các nội dung: Trách nhiệm quản lý nhà nước về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; Trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Trách nhiệm của các Bộ, ngành; Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Trách nhiệm của tổ chức cá nhân thu thập, cung cấp thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
- Chương VII. Bảo vệ quyền sở hữu thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường gồm 02 điều (từ điều 29 đến điều 30) quy định về các nội dung: quyền sở hữu trí tuệ đối với thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; bảo hộ sở hữu trí tuệ đối thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
- Chương VIII. Điều khoản thi hành gồm 03 điều (từ Điều 31 đến Điều 33) quy định về các nội dung: Xử lý thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường đã được điều tra, thu thập trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành; hiệu lực thi hành; tổ chức thực hiện.
Nghị định số 102/2008/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/9/2008 là căn cứ pháp lý đầu tiên giúp quản lý thống nhất công tác thu thập, quản lý, khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu tài nguyên và môi trường từ Trung ương đến địa phương. Qua 08 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị định số 102/2008/NĐ-CP đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, không đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, cụ thể như sau:
Thứ nhất, văn bản các cơ chế, chính sách về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu tài nguyên và môi trường đã có những cập nhật, thay đổi: 03 Luật mới được ban hành (Luật Đa dạng sinh học, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, Luật Khí tượng thủy văn), 04 Luật được sửa đổi, thay thế (Luật Khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và  Bộ Tài nguyên và Môi trường có thêm một lĩnh vực quản lý nhà nước mới là viễn thám, do đó các nội dung về danh mục dữ liệu tài nguyên và môi trường đã có những cập nhật, thay đổi.
Thứ hai, Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao nhiệm vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về 08 lĩnh vực tài nguyên và môi trường, do đó, khối lượng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường là rất lớn. Mặc dù các nội dung về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu về các lĩnh vực: môi trường, khí tượng thủy văn, biển và hải đảo, đất đai đã được các Luật chuyên ngành giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định. Tuy nhiên, chưa có quy định những nguyên tắc chung thống nhất trong công tác thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Để huy động được đầy đủ, tất cả các nguồn thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường hiện có của các cơ quan nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong, ngoài nước, cần thiết phải giao nhiệm vụ cho một đầu mối để thống nhất những nguyên tắc chung trong công tác thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường. Bên cạnh đó, cần thiết phải xây dựng cơ chế kết nối, chia sẻ các thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường giữa các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thực hiện kết nối, chia sẻ nguồn thông tin, dữ liệu này.
Thứ ba, trong bối cảnh hiện nay, thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường chủ yếu là dạng số, được lưu trữ trên môi trường điện tử. Khối lượng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường ngày càng lớn, nhu cầu sử dụng thông tin, dữ liệu của cộng đồng ngày càng tăng, đa dạng. Việc quản lý và phục vụ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường như hiện nay còn gặp nhiều trở ngại trong việc đáp ứng nhu cầu khai thác và sử dụng thông tin của xã hội. Vì vậy, cần phải có những chính sách định hướng hiện đại hóa việc quản lý và phục vụ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường là một yêu cầu khách quan, cấp bách hiện nay. Đảm bảo việc thu thập, tổ chức lưu trữ, bảo quản, cung cấp, khai thác, phối hợp, chia sẻ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, xây dựng cơ sở dữ liệu phải phù hợp với Khung Kiến trúc chính phủ điện tử Việt Nam, đáp ứng chuẩn về cơ sở dữ liệu, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật công nghệ thông tin, chuyên ngành và định mức kinh tế - kỹ thuật đáp ứng yêu cầu bảo quản, sử dụng lâu dài, thuận tiện và hiệu quả.
Thứ tư, tại Nghị định số 102/2008/NĐ-CP chưa nhấn mạnh tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ đối với thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường. Hiện nay trong bối cảnh chung, việc bảo vệ bản quyền sản phẩm còn chưa quyết liệt, dẫn đến thực trạng sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường khá tùy tiện, sử dụng bất hợp pháp. Một phần lớn số liệu không do các cơ quan có thẩm quyền cấp nên nhiều thông tin, dữ liệu chưa được thẩm định, không rõ nguồn gốc cung cấp, trong đó có cả những thông tin, dữ liệu chưa qua đánh giá. Tình trạng sao chép, sử dụng lại số liệu khá phổ biến nhưng chưa có biện pháp quản lý hiệu quả.
Quan điểm xây dựng Nghị định số 73/NĐ-CP:
Việc xây dựng dự thảo Nghị định được tiến hành trên cơ sở tổng kết thực tiễn trong những năm qua; kế thừa các quy định còn phù hợp với thực tiễn của Nghị định số 102/2008/NĐ-CP, khắc phục những tồn tại, bất cập, hạn chế; đảm bảo việc thu thập, tổ chức lưu trữ, bảo quản, cung cấp, khai thác, phối hợp, chia sẻ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường đáp ứng yêu cầu bảo quản, sử dụng lâu dài, thuận tiện và hiệu quả.
Nghị định được xây dựng phù hợp với Hiến pháp, các quy định của pháp luật về tài nguyên và môi trường, cũng như các văn bản pháp luật khác có liên quan. Nội dung Nghị định chỉ quy định các những nguyên tắc chung trong công tác thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường; bảo đảm phù hợp với thực tế, tính hợp lý, tính khả thi, phù hợp với điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước và chủ trương cải cách hành chính.
Quá trình xây dựng Nghị định 73/2007/NĐ-CP:
 -  Bộ Tài nguyên và Môi trường đã triển khai xây dựng dự thảo Nghị định theo đúng quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, cụ thể như sau:
 - Tổng kết, đánh giá, kết quả thực hiện Nghị định 102/2008/NĐ-CP; Rà soát các quy định của các Luật mới ban hành và các Luật đã được sửa đổi về danh mục dữ liệu về tài nguyên và môi trường; các quy định về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu các lĩnh vực thuộc ngành tài nguyên và môi trường được cụ thể hóa tại các Luậ
 - Thành lập Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng dự thảo Nghị định với sự tham gia của đại diện các cơ quan: Văn phòng Chính phủ và các Bộ: Công an, Quốc phòng, Công Thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giao thông vận tải, Tư pháp, Thông tin và Truyền thông.
 - Tổ chức các hội thảo, họp Ban soạn thảo, Tổ biên tâp để lấy ý kiến các nhà quản lý, các chuyên gia, các nhà khoa học.
 - Đăng tải nội dung dự thảo lên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và Cổng thông tin của Bộ Tài nguyên và Môi trường và thực hiện các trình tự, thủ tục xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo quy đinh của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
.Những điểm mới của Nghị định 73/2017/NĐ-CP:
 - Về phạm vi điều chỉnh: Nghị định bổ sung việc thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng không chỉ dữ liệu mà còn bao gồm thông tin về đất đai, tài nguyên nước, địa chất và khoáng sản, môi trường, khí tượng thủy văn, đo đạc và bản đồ, tài nguyên môi trường biển và hải đảo; bổ sung thông tin, dữ liệu về biến đổi khí hậu và viễn thám.
 - Về quản lý thông tin, dữ liệu của tổ chức, cá nhân: Nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia vào việc tạo lập, thu thập, cung cấp thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường theo hướng xã hội hóa, Nghị định mới quy định tổ chức, cá nhân trong phải gửi thông báo tới Bộ tài nguyên và Môi trường danh mục thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường do mình sở hữu có nhu cầu cung cấp.
 - Về tổ chức, quản lý thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường: Nghị định bổ sung mới quy định các nội dung về bảo quản, lưu giữ và tu bổ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường; duy trì, cập nhật cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường; sao lưu, phục hồi thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
 -  Về khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường: Nghị định bổ sung quy định chi tiết thủ tục hành chính khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường qua hình thức văn bản/phiếu yêu cầu và quan trang thông tin điện tử/cổng thông tin điện tử.
 - Về kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường trên môi trường điện tử: Nghị định bổ sung mới các nội dung nguyên tắc kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường giữa các bộ, ngành và Uy ban nhân dân cấp tỉnh; kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường; kết nối, tích hợp thông tin, số liệu quan trắc tài nguyên và môi trường trên môi trường điện tử.
 - Về trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan quản lý thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường: Bổ sung thêm trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ kế hoạch và Đầu tư, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy ban nhân cấp tỉnh và Sở Tài nguyên và Môi trường. Bổ sung mới nội dung trách nhiệm của tổ chức, cá nhân thu thập thông tin dữ liệu tài nguyên và môi trường
 - Về bảo vệ quyền sở hữu thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường: nhằm quản lý có hiệu quả việc cung cấp và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường, giúp quản lý chất lượng nguồn thông tin, dữ liệu, tránh thất thoát cho nhà nước do không thu được kinh phí khai thác thông tin, dữ liệu, Nghị định quy định mới nội dung quyền sở hữu trí tuệ đối với thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường và bảo hộ sở hữu trí tuệ đối thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường.
Nghị định số 73/2017/NĐ-CP về cơ bản đã tháo gỡ những khó khăn, bất cấp còn tồn tại của Nghị định số 102/2008/NĐ-CP: tăng cường công tác quản lý thống nhất các nguồn thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường; huy động và tập hợp được các nguồn thông tin, dữ liệu trong xã hội; tăng cường mối liên kết chặt chẽ trong việc kết nối, chia sẻ giữa các cơ sở dữ liệu đảm bảo cung cấp thông tin, dữ liệu tài nguyên và môi trường hiệu quả.

Nguồn (DINTE)

 

Bình luận


Mã kiểm tra